Παρασκευή, 29 Ιανουαρίου 2016

29-1-2016 Νάματα παιδείας οι μύθοι του Αισώπου. Ανύπαρκτοι στο ελληνικό σχολείο!

 
 
Της Δήμητρας Ρετσινά–Φωτεινίδου
φιλολόγου Μ.Α. Πολιτικής Φιλοσοφίας Α.Π.Θ.
Ο παρακάτω μύθος του Αισώπου είναι στα αρχαία ελληνικά, στη γλώσσα των Ελλήνων και των Ευρωπαίων. Ακολουθεί απόδοση και όχι μετάφραση στη ν. ε. εφ' όσον η αρχαία ελληνική είναι η μητρική μας γλώσσα.
 ππος κα βος κα κύων κα νθρωπος
 Ζες νθρωπον ποιήσας λιγοχρόνιον ατν ποίησεν. δ τ αυτο συνέσει χρώμενος, τε νίστατο χειμών, οκον αυτ κατεσκεύαζε κα νταθα διέτριβε.
Κα δή ποτε σφοδρο κρύους γενομένου, κα το Δις οντος, ππος ντέχειν μ δυνάμενος κε δρομαος πρς τν νθρωπον, κα τούτου δεήθη πως σκέπ ατόν. δ᾿ οκ λλως φη τοτο ποιήσειν, ἐὰν μ τν οκείων τν μέρος ατ δ. Το δ σμένως παραχωρήσαντος, παρεγένετο μετ᾿ ο πολ κα βος, οδ᾿ ατς δυνάμενος πομένειν τν χειμνα. μοίως δ το νθρώπου μ πρότερον ποδέξεσθαι φάσκοντος, ἐὰν μ τν δίων τν ριθμόν τινα παράσχ, κα ατς μέρος δος πεδέχθη. Τ δ τελευταον κύων ψύχει διαφθειρόμενος κε, κα το δίου χρόνου μέρος πονείμας σκέπης τυχε.
 Οτω τε συνέβη τος νθρώπους, ταν μν ν τ το Δις χρόν γένωνται, κεραίους τε κα γαθος εναι· ταν δ ες τ το ππου τη γένωνται, λάζονάς τε κα ψαύχενας εναι· φικνουμένους δ ες τ το βος τη, ρχικος πάρχειν· τος δ τν το κυνς χρόνον νύοντας ργίλους κα λακτικος γίνεσθαι. Τούτ τ λόγ χρήσαιτο ν τις πρς πρεσβύτην θυμώδη κα δύστροπον.
 
Απόδοση στα νεοελληνικά:
«Ο Ζεύς έπλασε τον άνθρωπο ολιγοχρόνιο, να ζει δηλαδή λίγα χρόνια. Ο άνθρωπος χρησιμοποιώντας τη σύνεση, όταν ερχόταν ο χειμώνας, κατασκεύαζε οίκους και έμενε εκεί. Με το σφοδρό κρύο και τη βροχή του Θεού, ο ίππος δεν μπορούσε να αντέξει και ήρθε δρομαίος στον άνθρωπο παρακαλώντας τον να του προσφέρει σκεπή. Ο άνθρωπος του είπε πως δεν θα μπορούσε να το κάνει παρά μόνο αν το άλογο του παραχωρούσε ένα μέρος από χρόνια του. Εκείνο με ευχαρίστηση τα παρεχώρησε και σε λίγο καιρό νά σου και το βόδι, που δεν μπορούσε κι αυτό να υπομείνει τον χειμώνα. Παρόμοια, ο άνθρωπος του είπε πως θα το υποδεχθεί μόνο εφ' όσον του δώσει ένα μέρος από τα χρόνια του και αυτό του έδωσε. Στο τέλος ήρθε ο κύων (σκύλος) που αφανιζόταν από το ψύχος και δίνοντας μερίδιο από το χρόνια του βρήκε κι αυτός καταφυγή.
 
Έτσι, λοιπόν, οι άνθρωποι όταν βρίσκονται στα χρόνια που εξαρχής τους έδωσε ο Δίας είναι ακέραιοι και αγαθοί. Όταν έρθουν στην ηλικία του αλόγου γίνονται αλαζόνες και υψαύχενες (υπερφίαλοι). Φτάνοντας στα έτη του βοός μοχθούν για να κυριαρχούν. Και διανύοντας τα χρόνια του σκύλου γίνονται οργίλοι και υλακτικοί (γαβγίζουν συνεχώς). Αυτό το τελευταίο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς για να χαρακτηρίσει έναν δύστροπο και θυμώδη γέροντα».
 
Το αρχαίο ελληνικό λεξιλόγιο με την ακριβολογία του και τη λόγια γοητεία του θα έπρεπε να διδάσκεται στα δημοτικά σχολεία μέσα από τους μύθους του Αισώπου. Το πρωτότυπο κείμενο εξοικειώνει με την αρχαία ελληνική γλώσσα τους μαθητές, συμβάλλει στην καλλιέργεια εκλεπτυσμένης αισθητικής και φυσικά διδάσκει ήθος και σοφία. Η αλληγορία με τα ζώα δίνει μια άλλη διάσταση στον ανθρώπινο βίο. Τα χαρακτηριστικά των ζώων που παίρνει ο άνθρωπος από τον ίππο, τον βουν τον κύνα μας προβληματίζουν και μας κάνουν να αναρωτηθούμε για την ανθρώπινη φύση. Η σύγκριση με τα πολιτικά ήθη είναι χρήσιμη γιατί η αλαζονεία, η κυριαρχία και η πάχυνση, καθώς και η οργίλη διάθεση είναι κοινή πορεία πολλών πολιτικών «ζώων» (κατά τον Αριστοτέλη ...)

Προβολή άρθρου...

Δεν υπάρχουν σχόλια: